Industri ikan hiasan, rumpai laut berimpak tinggi

PUTRAJAYA: Kementerian Pertanian dan Industri Asas Tani akan memberi tumpuan kepada sektor bukan makanan berimpak tinggi terutama ikan hiasan dan rumpai laut dalam usaha meningkatkan nilai tambah kepada ekonomi negara.

Menterinya, Datuk Seri Noh Omar, berkata sarang burung walit, ternakan ikan hiasan dan rumpai laut antara sektor bukan makanan berimpak tinggi yang akan diberikan penekanan tahun ini berikutan ia berpotensi tinggi untuk berkembang.

Malah, katanya, aspek biosekuriti juga akan dipertingkatkan bagi memastikan sektor bukan makanan berimpak tinggi itu terutama ikan hiasan mampu dieksport keluar negara seperti Kesatuan Eropah (EU) yang mempunyai pasaran lebih luas.

"Kita (kementerian) akan memastikan menjelang 2012, penggunaan biosekuriti terhadap ikan hiasan tempatan akan diwajibkan, bagi memastikan produk kita ini boleh memasuki pasaran EU.

"Kita tidak mahu aspek biosekuriti ini menyebabkan kita tidak dapat mengeksport ikan hiasan ke EU seperti yang berlaku kepada ikan koi dan emas tempatan," katanya kepada media selepas selepas menyampaikan amanat Tahun Baru pada Majlis Perhimpunan Bulanan kementeriannya di sini, semalam.

Sementara itu, dalam amanatnya, Noh berkata, pada suku ketiga 2009, sektor pertanian menyumbang nilai tambah sebanyak 7.98 peratus kepada ekonomi negara iaitu menurun kepada RM10.71 bilion berbanding RM10.76 bilion pada 2008.

"Sektor bukan makanan menyumbang sebanyak 4.38 peratus atau RM5.88 bilion manakala sektor makanan menyumbang sebanyak 3.6 peratus atau RM4.83 bilion.

"Bagi suku ketiga 2009, sektor pertanian mengalami pengucupan sebanyak 0.5 peratus berbanding suku ketiga 2008 berikutan penurunan dalam sektor bukan makanan sebanyak lima peratus," katanya.

ADUN Sementa usahakan tanaman nanas

KLANG 5 Jan. - Berbudi pada tanah takkan rugi. Kata-kata itu menjadi pegangan Datuk Abd. Rahman Palil yang kini memanfaatkan setiap inci tanah di kawasan rumahnya dengan tanaman nanas.

Usaha itu baru sahaja dijalankan pada awal tahun ini di atas tanah seluas 1.6 hektar di Jalan Wan Hassan, Batu 4 Jalan Kapar, bersebelahan Galeri Sementa yang merupakan kediamannya.

Projek itu turut mendapat kerjasama Lembaga Perindustrian Nanas Malaysia (LPNM) bagi mengembangkan lagi industri penanaman nanas di Sementa.

"Ia juga digunakan oleh pihak LPNM untuk mengajar para petani kecil yang berminat mempelajari penanaman nanas bagi meningkatkan ilmu pengetahuan mereka sebelum berkecimpung dalam tanaman ini.

"Projek ini bukan untuk mendapat keuntungan semata-mata tetapi juga kerana ingin memanfaatkan tanah ini agar tidak terbiar," katanya kepada Utusan Malaysia yang meninjau ke kebunnya, baru-baru ini.

Ujar Abd. Rahman, beliau memilih nanas kerana ia merupakan tanaman tidak bermusim dan mudah dikendalikan bersesuaian dengan tugasnya sebagai Ahli Dewan Undangan Negeri (ADUN) Sementa.

Tambahnya, kelasakannya, tidak memerlukan penjagaan rapi atau kos pengendalian yang tinggi turut mendorong beliau memilih untuk menanam nanas.

Setakat ini, katanya, beliau hanya menanam satu jenis nanas sahaja iaitu N36 (kacukan Josephine dan Sarawak) yang benihnya diperoleh daripada LPNM.

Abd. Rahman memberitahu, beliau bakal menuai hasil pertama tanaman nanasnya pada awal tahun hadapan kerana tempoh matang tanaman itu hanya 12 bulan.

Sementara itu, menceritakan penglibatan awalnya dalam tanaman nanas, Rahman berkata, beliau sememangnya sangat berminat dalam bidang pertanian.

"Selepas melihat tanah kosong di sebelah rumah, terlintas di fikiran untuk memulakan projek pertanian yang memberi manfaat.

"Pada awalnya saya mahu orang kampung yang mengusahakannya tetapi mereka seperti tidak berminat dan akhirnya saya putuskan untuk mengusahakan sendiri tanaman ini.

"Alhamdulillah, saya mendapat sokongan seratus peratus daripada pihak LPNM dan dibantu dengan tiga orang pekerja sehingga usaha ini boleh diteruskan tanpa banyak rintangan," katanya.

Beliau merancang untuk memberikan sebahagian daripada hasil tanaman itu nanti kepada penduduk kampung sebagai satu amal jariah dan juga sebahagian lagi untuk dijual.

Abd. Rahman berharap tanaman nanasnya itu akan berkembang dan boleh menjadi contoh kepada orang ramai khasnya di kawasan Sementa untuk mencuba aktiviti seumpamanya.

Manfaatkan pertanian

NEGARA terpaksa mengimport 103,000 tan daging untuk memenuhi permintaan pasaran tempatan. - Gambar hiasan

---

WALAUPUN pernah gagal, dia akhirnya meraih kejayaan berkat kegigihan dan keyakinannya bahawa pertanian ialah satu perniagaan.

Ahmat Termizi mula terbabit dalam penjualan kerepek ubi kayu pada tahun 1986 dengan modal hanya RM50 dan sebuah kuali yang dipinjam untuk menggoreng kerepek ubi.

"Saya pernah tiga kali gagal sehinggalah pada suatu ketika terpaksa menjadi pemandu lori," katanya kepada Bernama ketika ditemui di kilangnya di Kampung Bukit Bangkong, Sepang, Selangor.

Nasib mula berubah apabila dia menubuhkan Jamirah Food Industries (M) Sdn. Bhd. pada tahun 1996. Ahmat Termizi yang merupakan pengarah urusan syarikat itu memberitahu, dia turut memiliki beberapa anak syarikat termasuklah Jamirah Enterprise, JFI Marketing Sdn. Bhd. dan Gemba Marketing Sdn. Bhd.

MAKANAN ringan seperti kerepek ubi mempunyai pasaran yang besar untuk dieksport - Gambar hiasan

Pengalaman 20 tahun

Pada tahun 2004, syarikat itu mendapat Sijil Amalan Baik Ladang dari Jabatan Pertanian. Sekali gus ia membuka lembaran baru untuk terus berkembang dalam perusahaan kerepek ubi kayu.

"Selepas 20 tahun bekerja keras, akhirnya saya berjaya menembusi pasaran luar. Kini, hampir 20 peratus daripada keluaran kilang seperti karepek ubi dipasarkan di luar negara seperti United Kingdom, Australia, Dubai dan Vietnam," katanya.

Kilangnya yang menggaji kira-kira 20 pekerja tetap mampu menghasilkan tiga tan kerepek ubi kayu sehari. Buat masa ini, jualan kerepek ubi kayu dengan jenama Agro Chips mencecah RM5 juta setahun. Sebanyak 80 peratus pengeluaran untuk pasaran tempatan, manakala selebihnya bagi pasaran luar negara.

Menternak kambing

Seorang lagi usahawan, Mahathir Talib, 35, pula terlibat dalam bidang ternakan kambing secara komersial di Kampung Ulu Melaka, Alor Gajah, Melaka. Dia yakin bahawa sektor pertanian boleh menjadi sumber pendapatan lumayan jika bijak menggunakan peluang yang disediakan kerajaan.

Potensi sektor penternakan sememangnya amat luas. Malah, masih banyak lagi ruang yang boleh dimanfaatkan untuk mengembangkan lagi sektor tersebut.

"Melihat kepada potensi ini, saya nekad menubuhkan syarikat MP Livestock di Kampung Ulu Melaka Pindah yang mengusahakan penternakan kambing, biri-biri, lembu dan kerbau," katanya ketika ditemui di ladangnya.

Mahathir memberitahu, pada permulaan operasi dia mempunyai 60 ekor kambing betina dan lima ekor kambing jantan daripada pelbagai baka seperti Jamnapari, Boer, Rubian, kampung (katjang), Sanean selain biri-biri Barbados, Lonte dan Malin.

Syarikatnya kini menjalin usaha sama dengan beberapa syarikat pembekal baka kambing di Malaysia selain membekalkan daging kambing segar. Kambing yang diternak Mahathir sekarang berjumlah 400 ekor dan syarikatnya mampu membekalkan 800 kilogram (kg) daging kambing segar setiap minggu.

"Harga kambing ketika ini memang bagus. Saya mampu menjual pada harga sekitar RM450 hingga RM1,800 seekor bergantung kepada berat dan bakanya," katanya yang kini mempunyai kandang bersaiz kira-kira 93 meter panjang dan 10 meter lebar di Kampung Ulu Melaka Pindah.

Tidak putus asa

Bagi Othman Abu Hassan, 50, dari Kampung Panchor, Durian Tunggal Melaka walaupun bidang penternakan merupakan satu kerja yang mencabar, dia tidak pernah berputus asa kerana yakin ia mampu menjadi sumber rezeki utama jika diusahakan dengan cara yang betul.

Bermula awal tahun 2004 dengan modal RM1,000 Othman membeli empat ekor kambing kampung. Pada pertengahan tahun, dia membeli lagi 15 ekor kambing kampung berharga RM3,000. Setahun kemudian, Othman mula membeli lembu pula.

Jelas Othman, cabaran utama dalam penternakan ialah masalah penyakit. Jika ia berlaku pastinya kerugian besar terpaksa ditanggung apabila ternakan mati dalam jumlah yang banyak.

"Setakat ini saya mempunyai 140 ekor lembu dan 170 ekor kambing," katanya.

JIKA diusahakan dengan betul dan bersungguh-sungguh perusahaan membuat kerepek mampu memberi pulangan yang lumayan.

Kebanyakan binatang ternakannya diberi makanan dedak yang dicampur dengan daun kelapa sawit, rumput, gula merah dan sagu rumbia.

Dalam perkembangan lain, Timbalan Menteri Pertanian dan Industri Asas Tani Datuk Rohani Karim berkata, pada 2008 Malaysia terpaksa mengimport daging lembu sebanyak 103,000 tan bernilai RM883.9 juta dan 18,000 tan daging kambing bernilai RM188 juta.

Menurutnya, Sarawak dan Sabah berpotensi untuk dijadikan pusat ternakan lembu serta kambing secara komersial kerana Pertubuhan Kesihatan Haiwan Sedunia mengiktiraf Pulau Borneo sebagai pulau bebas penyakit kuku dan mulut haiwan.

"Setakat ini, Malaysia hanya mampu mengeluarkan 25 peratus bekalan daging walaupun kita mempunyai kemampuan untuk mengeluar lebih banyak daging bagi keperluan tempatan," katanya.

Sementara itu, pihak Kementerian Pertanian dan Industri Asas Tani akan berbincang dengan kerajaan negeri untuk mempertimbangkan secara serius pewartaan Taman Kekal Pengeluaran Makanan (TKPM) di kawasan Batang Lupar, Sarawak.

Jelasnya, industri asas tani memang berpotensi besar untuk meningkatkan ekonomi masyarakat desa. Diharapkan penubuhan Majlis Pembangunan Pertanian dapat merangsang sektor tersebut di negara ini. - Bernama

Stevia alternatif ganti gula dalam makanan

KUALA LUMPUR: Ketika kenaikan harga gula bermula Jumaat lalu mendapat pelbagai reaksi daripada penduduk negara, sebuah syarikat tempatan bercadang membuka sebuah ladang terbesar dan pusat pemprosesan biotekologi menggunakan tumbuhan herba `stevia’ secara komersial.

Stevia, sejenis pokok berasal dari negara Amerika Selatan, khususnya Paraguay adalah pemanis semula jadi yang tidak mengandungi kalori. Pemanis itu diperoleh daripada daun pokok stevia yang dikeringkan

Ketua Pegawai Eksekutif Kumpulan A'Azam, Dr Sharifah Sabrina berkata, secara tradisional, stevia mengandungi sifar kalori, lemak, kolesterol, gula dan karbohidrat.

“Ia boleh dijadikan satu alternatif utama untuk mengurangkan pengambilan gula,” katanya kepada Bernama.

Katanya, selain menjadi pemanis semula jadi, stevia juga boleh mengurangkan kadar gula dalam darah,

melawaskan kencing, menurunkan tekanan darah, membunuh bakteria, membunuh kulat, membunuh virus, mengurangkan keradangan dan boleh membantu mengurangkan berat badan.

Dr Sharifah Sabrina mencadangkan penggunaan stevia diperluaskan di Malaysia bagi mencegah penggunaan dan kandungan gula yang berlebihan di kalangan rakyat Malaysia ketika ini.

Kumpulan A'Azam dengan kerjasama anak syarikatnya, BNG Global Holdings Sdn Bhd, sudah menjalankan kajian dan penyelidikan dengan beberapa pakar sains dari Pusat Pembangunan dan Penyelidikan Bioteknologi di India, yang berpusat di Poona untuk menanam anak pokok stevia secara ujian terlebih dulu.

“Kita perlu membuat kajian secara menyeluruh kerana faktor cuaca memainkan peranan yang penting. Kajian ini meliputi aspek penanaman di Malaysia dan juga beberapa negara Asia Tenggara yang lain. Kami masih menjalankan penanaman kajian secara saintifik dan juga ujian ketika ini.

“Kami sudah menjalankan kajian tanah dan ujian di Pekan, Mersing, Bentong dan Sabah. Proses ini dijangka selesai dalam tempoh jangka masa terdekat ini. Kami mendapat banyak permintaan dari peniaga kecil yang begitu minat dengan penanaman stevia ini,” katanya.

Beliau berkata, cadangan pembukaan ladang itu sudah dimaklumkan kepada Kementerian Pertanian dan Industri Asas Tani.

Among pilih pertanian meskipun ada tiga ijazah

KAMBING Boer yang kian popular di kalangan penternak kambing turut diternak oleh Azizuzanadi Zainuddin. - Gambar hiasan

KETIKA penulis tiba di kediamannya di Kampung Hayat, Simpang Pelangai, terletak kira-kira 46 km dari Bentong, beliau sedang bertukang di kandang kambingnya.

"Beginilah kalau kerja sendirian, semua kena buat sendiri," kata Azizuzanadi Zainuddin, 39, sambil mengetuk papan untuk dijadikan bekas makanan kambing-kambing baka Feral dari Australia.

Berbanding kambing lain yang begitu riuh mengembek, baka kambing Australia ini berkumpul di satu sudut ketika Azizuzanadi atau lebih mesra dengan panggilan Among, membuat kerja tukangannya.

"Kambing Australia ini baru saya dapat, mungkin ternakan ini tak biasa lagi dengan kandang ini, sebab itu diam sahaja," kata Among berseloroh.

Kandang kambing dua tingkat itu siap dibina Mac tahun lalu. Kos membina kandang mencecah RM90,000 dan sebahagian besar wang diperoleh daripada pinjaman TEKUN (Tabung Ekonomi Kumpulan Usaha Niaga) dan bantuan PPK (Pertubuhan Peladang Kawasan Pelangai).

Di bahagian bawah kandang terdapat stor menyimpan makanan, peralatan dan keperluan. Di lantai bawah itu juga. dia membakar rumput kering yang menghasilkan asap untuk menghalau agas dan nyamuk. Tinja kambing turut dikumpul di lantai bawah dan dibakar untuk dijadikan baja.

Di bahagian atas terdapat beberapa petak kandang yang mengasingkan kambing ternakan mengikut jenis, saiz dan umur.

Pendidikan tinggi

Mendengar sketsa liku-liku kehidupan penternak muda ini, anak seorang pesara tentera, menunjukkan beliau bukan calang-calang orangnya dari segi pencapaian akademik.

Beliau bersekolah agama dari peringkat sekolah rendah hingga menengah. Tamat tingkatan lima, beliau memilih menyambung pelajaran di sekolah pondok, Sekolah Agama Rakyat Al-Nadhah, Kota Sarang Semut, Kedah selama dua tahun.

Meskipun mendapat peluang untuk ke Universiti Al Azhar, dia memilih untuk ke sekolah Pondok Sungai Jagung, Pendang, Kedah dan belajar selama tiga tahun lagi.

Tamat belajar di sekolah pondok, dia kembali ke kampung halamannya dan membuat kerja kampung selama dua tahun termasuk menoreh getah di kebun datuk dan neneknya serta menanam pisang.

Meskipun bersekolah agama dan pondok, anak muda ini berjaya melanjutkan pelajaran ke Universiti Teknologi Mara (UiTM), Arau, Perlis pada 1992 dalam bidang pengajian perniagaan.

Semua boleh

Tamat belajar di UiTM, dia melanjutkan pelajaran ke Amerika Syarikat (AS) untuk pengajian Ijazah Sarjana Muda Perbankan dan Kewangan di Northwood University, Midland, Michigan atas tajaan Majlis Amanah Rakyat (Mara).

Tamat pengajian peringkat ijazah, dia tidak terus kembali ke tanah air. Anak perantau ini tidak mahu melepaskan peluang menimba pengalaman bekerja di negara asing.

Beliau bukan setakat melakukan dua kerja tetapi juga menyambung pengajian di peringkat sarjana, dengan belanja sendiri, bukan satu tetapi tiga, iaitu Masters in Information System, Masters in International Business dan Masters in Risk Management. Azizuzanadi mengikuti pengajian ketiga-tiga ijazah sarjana itu di Universiti Concordia, Mequon, Wisconsin.

Tamat pengajian ijazah sarjana, beliau tinggal beberapa tahun lagi di Amerika dan memulakan perniagaan pengedaran kebanyakannya produk Industri Kecil dan Sederhana (IKS) Malaysia serta produk etnik Asia da Mexico.

"Saya menyewa sebuah gudang di Greendale, Wisconsin untuk perniagaan saya iTU. Sambutan untuk produk Malaysia dan Asia memang bagus tetapi yang mengecewakan saya ialah bila saya dapat tawaran membekal sos masam manis dalam kuantiti yang besar untuk Walmart, rangkaian pasaran yang hebat di Amerika, tak ada pihak di tanah air yang sanggup membekalkan saya produk berkenaan," keluh Among.

Usahawan tani

Setelah hampir 10 tahun di perantauan, Among kembali ke tanah air pada April 2007.

"Kalau makan gaji, kita yang lelah bekerja tetapi orang lain yang mengecap kejayaannya," jelasnya.

Among mahu menjadi usahawan dan memilih untuk meneroka bidang pertanian di sebalik tawaran melanjutkan pelajaran di peringkat Ijazah Kedoktoran (PhD) dari sebuah institut pengajian tinggi awam tempatan.

"Semasa belajar di Amerika, saya berpeluang melawat banyak ladang lembu dan jagung. Saya juga pernah bekerja sambilan di ladang dan saya melihat sendiri betapa majunya peladang-peladang di negara itu. Saya diberitahu kerajaan mereka banyak membantu dan memasarkan produk yang dihasilkan.

"Sememangnya jika dibandingkan dengan industri pertanian di tanah air, kita masih jauh ketinggalan. Di situlah datang tekad untuk saya jadikan bidang pertanian sebagai karier saya," jelas Among.

Sekembalinya ke tanah air, Among tidak membuang masa dan mengikuti pelbagai kursus termasuk anjuran Pusat Pembangunan Usahawan Malaysia (Medec), Lembaga Pertubuhan Peladang (LPP) dan Jabatan Perikanan.

Antara kursus yang disertainya ialah kursus ternakan ikan dalam sangkar, kursus membuat makanan ternakan, kursus pembenihan ikan, kursus penyakit ternakan kambing dan kursus ternakan kambing peringkat ladang.

"Habis sahaja kursus ternakan ikan, saya buat dulu ternakan kambing pada Disember 2007. Saya beli 20 ekor kambing dari sebuah ladang di Nilai, Negeri Sembilan yang terpaksa gulung tikar.

"Saya belanja lebih RM5,000 untuk beli kambing-kambing ini," kata Among dengan menambah kemudian membeli 39 ekor lagi kambing dengan kos kira-kira RM15,000.

Menurut Among, dia hampir berputus asa bila banyak kambing ternakannya mati dan bantuan yang diharapkan daripada jabatan yang berwajib tidak diterima secepat yang diharapkan.

Hasil penat lelahnya, Among kini mempunyai kira-kira 100 ekor kambing daripada pelbagai jenis termasuk kambing biri-biri dan kambing Feral dari Australia, kambing Jamnapari dari Indonesia, kambing Katjang (baka kacukan tempatan dan Anglo Nubian) dan kambing Boer.

Beliau juga membuka sebuah ladang di Jelebu, Negeri Sembilan untuk ternakan kambing biri-biri yang kini berjumlah 37 ekor dan dijaga oleh pak ciknya.

Among kini mengorak langkah mempelbagaikan ternakannya dengan mengusahakan ternakan ikan keli di tanah berhampiran ladang kelapa sawit milik pakciknya.

Beliau bermula dengan 100,000 anak ikan keli yang dipeliharanya di tiga buah kolah batu termasuk sebuah kolam tanah untuk asuhan anak benih sehingga tahap matang.

"Saya ternak ikan keli ini untuk mendapatkan aliran tunai. Sekarang, tiap-tiap hari ikan boleh dijual. Purata dalam sebulan saya boleh dapat antara RM1,000 hingga RM2,000," katanya sambil berkata, dia juga menjual ikan keli salai dengan harga RM18 sekilo.

Among mempunyai rancangan besar untuk perniagaan ternakannya, cuma kekangan utama ialah aliran wang tunai.

Jadual kerja Among sememangnya padat, bermula sebaik selepas subuh hinggalah tengah malam. Ternakannya bukan sahaja perlu diberi makan tiga kali sehari tetapi kandang juga perlu dibersihkan.

Di antara kesibukan di kandang kambing, dia juga menjengah kolam-kolam ikan kelinya yang terletak kira-kira 200 meter dari kandang kambingnya.

"Memang banyak kerja yang perlu dibuat. Hujung minggu kerja, hari raya pun kerja. Kalau hendak berjaya, mesti belajar dan buat sendiri. Kena tahu apa nak buat kalau kambing sakit, kalau kambing nak beranak, kena ada pengetahuan.

"Saya biasa buat kerja dari peringkat bawah lagi. Semasa di Amerika, saya pernah bekerja dengan sebuah restoran pizza. Saya bermula daripada mencuci lantai dan pinggan sehinggalah saya diberi kepercayaan menjadi pengurus.

"Apa yang saya belajar ialah dalam apa juga pekerjaan, kita mesti hands-on, kita mesti tahu selok-belok semua kerja, baru kita boleh pergi jauh," katanya sambil menjelaskan beliau mendapat bantuan ibu dan adiknya jika dia perlu meninggalkan ladang untuk urusan luar.

Isterinya, Zaibedah Zaharum, ialah pensyarah di UiTM, Segamat, Johor.

Pelan lima tahun

Among mempunyai rancangan besar iaitu mahu menjadikan Pelangai sebagai pusat ternakan dan pengeluar kambing utama di negeri Pahang.

Beliau meletakkan sasaran untuk memiliki kira-kira 5,000 ekor kambing dalam masa lima tahun di samping mengumpulkan penternak-penternak kecil di kawasan sekitar di bawah satu konsortium.

Di samping menambah baka kambing yang berkualiti, beliau juga mahu menubuhkan sebuah syarikat perdagangan.

"Saya sudah mengenal pasti seseorang untuk menjadi rakan kongsi bagi tujuan ini. Di bawah syarikat ini, saya rancang nak buat lelongan bukan sahaja ternakan termasuk kambing, lembu atau kerbau tetapi juga hasil pertanian yang lain.

"Syarikat saya akan mengendalikan rumah lelongan ini dan setakat ini, belum ada rumah lelongan di Malaysia. Mungkin lelongan ini kita boleh buat empat kali setahun.

"Kita juga boleh buat jualan secara online (Internet) bagi mereka yang tidak boleh datang ke Pelangai. Pelan saya ini mungkin dapat dibuat dalam masa lima tahun ini tetapi kalau ada pembantu dan komitmen daripada penternak lain, ia mungkin boleh dibuat lebih cepat lagi," kata Among. -- Bernama